tel: 22 517-13-00
faks: 22 517-13-01
ul. Naddnieprzańska 26/B
04-205 Warszawa
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Olimpiada z j. polskiego - Pionier

Instytut Rozwoju Oświaty zaprasza na ogólnopolską olimpiadę PIONIER z języka polskiego. Olimpiada przeznaczona jest dla uczniów klas IV-VII szkół podstawowych i II-III gimnazjum, którzy pragną sprawdzić swoją wiedzę i umiejętności z języka ojczystego.

Olimpiada odbędzie się 11.12.2017 r. Oprócz olimpiady z języka polskiego, w dniach 11.12.2017 r. – 14.12.2017 r. odbędą się również olimpiady z matematyki, języka angielskiego, języka niemieckiego, historii i przyrody.

Olimpiada ma formę testu składającego się z 30 pytań. Do każdego pytania podane są 4 odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za udzielenie prawidłowej odpowiedzi każdy uczeń otrzymuje 1 pkt., za zaznaczenie błędnej odpowiedzi (-1) pkt. Nieudzielenie odpowiedzi powoduje, że na konto ucznia zapisywanych jest 0 pkt. Czas trwania testu jest określony przez IRO i nie może być przekraczany. Wynosi on 60 minut + 10 minut sprawy organizacyjne.

Wszyscy uczestnicy olimpiady z języka polskiego otrzymają dyplomy uznania, a najlepsi zostaną uhonorowani dyplomami grawerowanymi oraz nagrodami książkowymi. Ponadto szkolny koordynator olimpiady otrzyma stosowne zaświadczenie informujące o przeprowadzeniu ogólnopolskiej olimpiady przedmiotowej.
 
ZAKRES TEMATYCZNY

KLASA IV szkoły podstawowej
1. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
2. Nauka o języku:
  • Wypowiedzenia oznajmujące, pytające, wykrzyknikowe;
  • Zdanie i równoważnik zdania;
  • Rozróżnianie części mowy: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek;
  • Bezokolicznik;
  • Czasowniki dokonane i niedokonane;
  • Czas, liczba i osoba czasownika - określanie form;
  • Rodzaj i liczba rzeczownika - określanie form;
  • Nazwy i pytania przypadków;
  • Wyrazy odmienne i nieodmienne;
  • Fonetyka (głoska, samogłoska, spółgłoska, litera, sylaba);
  • Alfabet;
  • Związki frazeologiczne;
  • Wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne;
  • Interpunkcja w zdaniu pojedynczym;
  • Stosowanie zasad poprawności językowej.
3. Wiedza o literaturze:
  • Baśń, opowiadanie, legenda;
  • Różnice między prozą a wierszem;
  • Cechy wiersza: rym, rytm, wers, zwrotka;
  • Fikcja literacka;
  • Narrator i osoba mówiąca w utworze;
  • Bohater, czas i miejsce zdarzeń;
  • Ogólna wiedza o książce, teatrze i filmie.
4. Lektury:
  • Tove Jansson: Opowiadania z Doliny Muminków;
  • Astrid Lindgren: Dzieci z Bullerbyn;
  • Charles Perrault: Kopciuszek;
  • Aleksander Puszkin: Bajka o rybaku i rybce;
  • Andersen: Baśnie (w tym: Królowa Śniegu, Calineczka, Brzydkie kaczątko, Księżniczka na ziarnku grochu, Słowik, Dziewczynka z zapałkami, Nowe szaty cesarza);
  • Jan Brzechwa: Akademia pana Kleksa;
  • Legendy o powstaniu państwa polskiego, o Lechu, o Piaście, o Popielu, o Kraku i Wandzie, o kwiecie paproci, krakowskie i warszawskie.
 
KLASA V szkoły podstawowej
zakres klasy IV szkoły podstawowej oraz:
1. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
2. Nauka o języku:
  • Wypowiedzenia pojedyncze i złożone (rozróżnianie);
  • Odmienne i nieodmienne części mowy (czasownik, rzeczownik, przymiotnik, przysłówek, przyimek, wyrażenie przyimkowe, spójnik);
  • Odmiana czasownika przez liczby, czasy, osoby;
  • Tryby czasownika;
  • Odmiana rzeczownika przez przypadki; temat i końcówka rzeczownika;
  • Stopniowanie i rodzaje przymiotnika;
  • Stopniowanie przysłówka;
  • Określanie form wyrazów odmiennych;
  • Wyraz nadrzędny (określany) i podrzędny (określający);
  • Rodzina wyrazów, wyrazy pokrewne, rdzeń;
  • Fonetyka (głoska ustna, nosowa, dźwięczna, bezdźwięczna, twarda, miękka).
3. Wiedza o literaturze:
  • Mit, powieść (fabuła, wątek, epizod);
  • Środki stylistyczne: przenośnia, uosobienie, ożywienie, porównanie, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy, zdrobnienie, zgrubienie.
4. Lektury:
  • Mity greckie (o narodzinach świata, Dedal i Ikar, Demeter i Kora, Syzyf, Prometeusz i Pandora, bogowie i ich domeny);
  • Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów;
  • Janusz Korczak: Król Maciuś Pierwszy;
  • Adam Bahdaj: Kapelusz za 100 tysięcy;
  • Adam Mickiewicz: Pani Twardowska, Powrót taty, Przyjaciele;
  • Ignacy Krasicki: Przyjaciele.
 
KLASA VI szkoły podstawowej
zakres klasy IV i V szkoły podstawowej oraz:
1. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
2. Nauka o języku:
  • Części mowy: czasownik, rzeczownik, przymiotnik, przysłówek, przyimek, wyrażenie przyimkowe, zaimek, spójnik, liczebnik;
  • Forma osobowa czasownika (osoba, liczba, czas, strona, aspekt, tryb);
  • Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie;
  • Czynna i bierna konstrukcja zdania;
  • Rzeczownik - oboczność tematu (spółgłoskowa, samogłoskowa);
  • Osobliwa odmiana rzeczownika;
  • Zaimki (bez podziału), formy dłuższe i krótsze - zastosowanie;
  • Liczebniki - podział, odmiana, zastosowanie;
  • Określanie form wyrazów odmiennych;
  • Rdzeń, oboczności rdzenia;
  • Akcent wyrazowy, intonacja.
3. Wiedza o literaturze:
  • Powieść - rodzaje powieści;
  • Narracja i rodzaje narracji;
  • Budowa wiersza; rodzaje rymów (dokładne, niedokładne, męskie, żeńskie, parzyste, krzyżowe, okalające);
  • Środki stylistyczne: pytanie retoryczne, apostrofa, anafora, powtórzenie, wyraz dźwiękonaśladowczy, eufemizm.
4. Lektury:
  • Mity greckie (o narodzinach świata, bogowie i ich domeny, Prometeusz, Pandora, Dedal i Ikar, Demeter i Kora, Syzyf, Dionizos i król Midas, Atena i Arachne, Herakles, Tezeusz i Ariadna);
  • Frances Hodgson Burnett: Tajemniczy ogród;
  • Henryk Sienkiewicz: W pustyni i w puszczy;
  • Mark Twain: Przygody Tomka Sawyera;
  • Ferenc Molnár: Chłopcy z Placu Broni;
  • Clive Staples Lewis: Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa;
  • John Ronald Reuel Tolkien: Hobbit, czyli tam i z powrotem;
  • Bolesław Prus: Kamizelka.
 
KLASA VII szkoły podstawowej
zakres klas IV-VI szkoły podstawowej oraz:
1. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
2. Nauka o języku:
  • Części mowy: partykuła, wykrzyknik;
  • Formy nieosobowe czasownika (imiesłowy, formy zakończone na -no, -to, bezokolicznik);
  • Zaimki (podział, formy dłuższe i krótsze) - zastosowanie;
  • Podmiot; rodzaje podmiotu;
  • Orzeczenie; rodzaje orzeczenia; orzeczenie złożone;
  • Zdania bezpodmiotowe;
  • Zdania z imiesłowowym równoważnikiem;
  • Zdania współrzędnie i podrzędnie złożone - rozróżnianie;
  • Związki frazeologiczne, zwroty, wyrażenia i frazy;
  • Synonimy, homonimy, antonimy, eufemizmy.
3. Wiedza o literaturze:
  • Epika, liryka, dramat;
  • Epos (epopeja), bajka, ballada, pieśń, hymn, fraszka, tren, satyra, dramat, komedia, tragedia;
  • Teatr i dramat romantyczny;
  • Podmiot liryczny, liryka bezpośrednia i pośrednia;
  • Podmiot liryczny i adresat liryczny;
  • Środki stylistyczne: porównanie homeryckie, oksymoron, metafora, personifikacja, animizacja, powtórzenie, onomatopeja.
4. Lektury:
  • Mity greckie (o narodzinach świata, bogowie i ich domeny, Prometeusz, Pandora, Dedal i Ikar, Demeter i Kora, Syzyf, Dionizos i król Midas, Atena i Arachne, Tezeusz i Ariadna, Herakles, Orfeusz i Eurydyka, Helios i Faeton, Muzy);
  • Jan Kochanowski: Fraszki (Na lipę, Na zdrowie, Na młodość, Na Konrata, Na dom w Czarnolesie, O żywocie ludzkim - Księgi Pierwsze); Pieśni (Czego chcesz od nas, Panie...); Treny (I, V, VII, VIII);
  • Ignacy Krasicki: bajki (Czapla, ryby i rak; Kruk i lis; Malarze; Wilczki; Lew pokorny; Ptaszki w klatce; Woły krnąbrne; Wół i mrówki; Żółw i mysz);
  • Ignacy Krasicki: Żona modna;
  • Adam Mickiewicz: Pan Tadeusz (Inwokacja, Księga I, III, IV-Gra Wojskiego);
  • Adam Mickiewicz: ballady - Świteź, Świtezianka, To lubię;
  • Edmund Niziurski: Sposób na Alcybiadesa;
  • Nancy H. Kleinbaum: Stowarzyszenie Umarłych Poetów.
 
KLASA II gimnazjum
zakres klas IV-VI szkoły podstawowej oraz:
1. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
2. Nauka o języku:
  • Części mowy: partykuła, wykrzyknik;
  • Formy nieosobowe czasownika (imiesłowy, formy zakończone na -no, -to, bezokolicznik);
  • Zaimki (podział, formy dłuższe i krótsze) - zastosowanie;
  • Podmiot; rodzaje podmiotu;
  • Orzeczenie; rodzaje orzeczenia; orzeczenie złożone;
  • Zdania bezpodmiotowe;
  • Zdania z imiesłowowym równoważnikiem;
  • Przydawka, dopełnienie - bliższe i dalsze, okolicznik - rodzaje okolicznika;
  • Zdania bezpodmiotowe;
  • Związki zgody, rządu i przynależności;
  • Zdania współrzędnie i podrzędnie złożone - rodzaje;
  • Związki frazeologiczne, zwroty, wyrażenia i frazy;
  • Synonimy, homonimy, antonimy, eufemizmy.
3. Wiedza o literaturze:
  • Epika, liryka, dramat;
  • Epos (epopeja), ballada, bajka, pieśń, hymn, fraszka, tren, satyra, przypowieść (parabola), dramat, tragedia, komedia, nowela, dziennik, pamiętnik, sonet;
  • Budowa i cechy dramatu;
  • Teatr i dramat elżbietański;
  • Teatr i dramat romantyczny;
  • Podmiot liryczny, liryka bezpośrednia i pośrednia;
  • Podmiot liryczny i adresat liryczny;
  • Środki stylistyczne: porównanie homeryckie, oksymoron, metafora, personifikacja, animizacja, onomatopeja.
4. Lektury:
  • Mity greckie (o narodzinach świata, bogowie i ich domeny, Prometeusz, Pandora, Dedal i Ikar, Demeter i Kora, Syzyf, Dionizos i król Midas, Atena i Arachne, Tezeusz i Ariadna, Herakles, Orfeusz i Eurydyka, Helios i Faeton, Muzy);
  • Jan Parandowski: Wojna trojańska;
  • Jan Parandowski: Przygody Odyseusza;
  • Jan Kochanowski: fraszki (Na lipę, Na zdrowie, Na młodość, Na Konrata, Na dom w Czarnolesie, O żywocie ludzkim - Księgi Pierwsze); Pieśni (Czego chcesz od nas, Panie...); Treny (I, V, VII, VIII);
  • Ignacy Krasicki: bajki (Czapla, ryby i rak; Kruk i lis; Malarze; Wilczki; Lew pokorny; Ptaszki w klatce; Woły krnąbrne; Wół i mrówki; Żółw i mysz);
  • William Szekspir: Romeo i Julia;
  • Molier: Skąpiec;
  • Adam Mickiewicz: Dziady. Cz. II;
  • Juliusz Słowacki: Balladyna;
  • Henryk Sienkiewicz: Krzyżacy;
  • Antoine de Saint-Exupéry: Mały Książę;
  • Charles Dickens: Opowieść wigilijna.
 
KLASA III gimnazjum
zakres klas IV-VI szkoły podstawowej, klasy II gimnazjum oraz:
1. Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
2. Nauka o języku:
  • Upodobnienia fonetyczne pod względem dźwięczności;
  • Mowa zależna i mowa niezależna;
  • Neologizmy i zapożyczenia;
  • Analiza słowotwórcza wyrazu;
  • Wyrazy złożone;
  • Skróty i skrótowce.
3. Wiedza o literaturze:
  • Elegia.
4. Lektury:
  • Aleksander Fredro: Zemsta;
  • Henryk Sienkiewicz: Quo vadis;
  • Stefan Żeromski: Syzyfowe prace;
  • Aleksander Kamiński: Kamienie na szaniec;
  • Melchior Wańkowicz: Ziele na kraterze (rozdziały: Powstanie, Matka, List do Krysi);
  • Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka;
  • Eric-Emmanuel Schmitt: Oskar i pani Róża.

        UWAGA! Uczestników olimpiady obowiązują również lektury z klasy II gimnazjum.